Anadilimiz

BİLMİYEYDİN

Sat, 11 Aug 2012 01:23:01 +0430

بیلیرسن گویلومون نه‌دیر آرزیسی
من سنی سئوه‌یدیم سن بیلمه‌یه‌یدین
گیزلین ساخلایایدیم ایستكلریمی
من سنه گوله‌یدیم سن گولمه‌یه‌یدین

اورگیم باشیندا تیكه‌یدیم قالا
بوتون سئونلری ییغایدیم اورا
گلن گلمه‌یه‌نین قاداسین آلا
من اورا گله‌یدیم سن گلمه‌یه‌یدین

آرزیمدیر فلگی بیر ده گؤره‌یدیم
اوندان ایكی عؤمور آلا بیله‌یه‌دیم
اؤله‌یدیم، دیریلیب بیر ده اؤله‌یدیم
سنین عوضینده، سن اؤلمه‌یه‌یدین
«خییوولو آلیش»
Getmədim güllərin qonaqlığına
Can atıb gəlmişəm öz toyumuza
Söz verdim şeirimdən xələtlik biçəm
Biçib gətirmişəm söz toyumuza

Taxçada çilçirağ qoy qoşa yana
Işıqlı gecəmiz keşgə uzana
Dur oyna ortada ağbirçək ana
Tikibdir el-oba göz toyumuza

Biz çörək qazandıq alın tərilə
Ölüncək qarısın arvad ərilə
Hər kəsən bu gecə öz hünərilə
Kaş ata bir çimdik duz toyumuza

Bu günlər tapılmaz az düşər ələ
Səsləyin bu toya hamını gələ
Üzüvə baxmaram sən bilə-bilə
Ay gedə döndərsən üz toyumuza

Zor tapdın qatdama zorsuz biləyin
İtirmə hər kimin yedin çörəyin
Yadın da gətirin ələ ürəyin
Qonmasın kinədən toz toyumuza

Qızıldan taxıbdır gəlin bilərzik
Baxıram hər yandan yağır gözəllik
Ay xala dur yandır tez-tez üzərlik
Ay Allah dəyməsin göz toyumuza

Göyləri sevmərəm ulduzsuz-aysız
Neylirəm mən toyu aşıqsız haysız
Oğluna/Qızına toy tutub atası taysız
Gözəldir yox belə söz toyumuza

Boyansın xınaya barmağın-əlin
Oğuluz bəy olsun qızlarız gəlin
Çağırsaq sən Allah ginə də gəlin
İnşallah bu evdə qız toyumuza

Məmmədsadıq Siyahkuhi (Xurrəm)
Ərdəbil 1384.06.16

SOFU ŞERLERİ

Sat, 11 Aug 2012 01:19:48 +0430

آنلاشیلدیخ مئیحانه جی
الوداع اوی اوی الوداع
منده ن باشقا كیمسه یوخموش
الوداع اوی اوی الوداع جانیم
ایچدیییم ایفتیرا بنیم
جییه رله ریم یارا درین
هر كس گیتمیش سیرا بنیم
الوداع اوی اوی الوداع جانیم
سون كادئحیم وسون یودوم
صاباح بورادا اویودوم
یوكدور حایاتدان اومودوم
الوداع اوی اوی الوداع جانیم
آل شو سازیم سنده كالسین
پارام یوخ دور حلال اولسون
تئلله ری محزونی چالسین
الوداع اوی اوی الوداع جانیم

گوجنمه هئی صوفو بابا
بیز آشیغیز كور دئییلیز
ویر بیر سلام آل مرحبا
ایكی لییه یار دئییلیز
هودی هودی هودی هودی فیر آشقینا
بیز ایچه ریز پیر آشقینا
عادالتسیز پادیشاهین
جاناوار دوشسون كوشكونه
هو دی هودی
آدم اولان آدم سئوه ر
عاداله ته بویون اه یه ر
بو حاققی دونیا یا ده یه ر
بیز جانا كییار دئییلیز
هو دی هودی مئیحانه جی
شارابین بو گون چوخ آجی
اینسانلار كعبه میثالی
گوره ن درویش سئوه ن حاجی
اوه اوه آب بابایا
گیده ر بو ماحزونی گیده ر
گیده ر دوستو تاباه ائده ر
بنیم بیلدیییم بو كاده ر
جاهیله اویار دئییلیز
هودی هودی هودی هودی فیر آشقینا
یول وئرین گئتسین شاشقینا
عادالتسیز پادیشاهین
جاناوار دوشسون كوشكونه
آوه

ــــــــــــــــــــ

گینه باشیم آلیب گیده م ائلله ره وای وای ائلله ره وای
كورپه جیك یاشیمدا دوشدوم دیلله ره وای وای دیلله ره وای وای دیلله ره دیلله ره
اولدوم آرتیك ماتم دوتما گیده رسه ن منی اونوتما
مولام منی محتاج ائتمه كوللارا وای وای كوللارا وای وای كوللارا وای
ساپدان ساپا دوشدو یولوم نه عزراییل نه ده اولوم
كورپه ده ن ساورولدو كولوم یئلله ره وای وای یئلله ره وای وای یئلله ره وای
یوللار اوزار گیده گیده یوللار اوزار گیده گیده
اوزون یوللار یودا یودا
ائل فیتنه یه محزونی ده تئلله ره وای وای تئلله ره وای وای تئلله ره وای

ـــــــــــــ
گونده ییم دوس كویونه داغلار گیرمیش آرالانمیش
آل قانی آخمیش توكونه تئللی تورنام یارالانمیش یار
تئللی تورنام یارالانمیش یار
گولله ر اكمیش گوز یاشینا تیكانلار توكموش باشینا
بیر قورو مزار داشینا ایكی ساطیر سیرالانمیش
ایكی ساطیر سیرالانمیش
دردلی درلی باخار دونه ر ایچینی توكه ر بو گونه
ایلدیریم دوشموش گویلونه پارچا پارچا پارالانمیش یار
پارچا پارچا پارالانمیش یار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqdan

Mon, 22 Aug 2011 16:15:09 +0430

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqdan

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqdan?
Dəng oldu qulağım.
Jurnal, qəzetə, hərzəvü hədyan oxumaqdan
Incəldi uşağım.
Ağlın aparıb bəs ki, baxır gündə qarayə,
Ya rəb, nə həmaqət!
Söz etməz əsər, çarə qalıb indi duayə,
Tədbir elə, övrət!
Lənət sənə, ifritə, sənindir bu cəhalət,
Etdin nə xəyanət!
Səndən törənibdir bizim evdə belə bidət.
Ey mayeyi-hiylət!
Tutsun çörəyim gözlərinin ağü qarasın,
Ey həmsəri-bədxah!
Haşa, oda yaxmaz ana istəkli balasın,
Kəssin səni allah!
Bu tifli oxutmaqla etdin məni tərğib,
Həp eylədin iğva.
İndi nədi fikrin? İşimiz oldu bu tərkib,
Yox çarəsi əsla.
Heyhat ki, tədbir ola bu xanəxərabə,
Zail olub əqli.
Dərsə, qəzetə, məktəbə, jurnala, kitabə
Mail olub əqli.
Yıxdın evimi, eylədin övladımı zaye,
İş keçdi məhəldən.
Mən anlamaram elm nədir, ya ki sənaye,
Zarəm bu əməldən!
İstərdim о da mən kimi bir hörmətə çatsın,
Azadə dolansın;
Та qol gücünə malik olub şöhrətə çatsın,
Dünyadə dolansın;
Bir vəqtdir indi ki, olub Rüstəmi-dövran,
Bir ad qazanaydı;
Qarətlər edib ta ki, tapaydı sərü saman,
Bir şey də qanaydı.
Puç eylədin, övrət, bu gözəl, sadə cavanı!
Dilbilməz oğul, vay!
Rəngi saralıb, qalmayıb əsla yarı canı,
Bir gülməz oğul, vay!
Ay, naxələf oğlum, nə yaman məşqə düşübsən,
Ey kaş, usanaydın!
Quldurluğa yox, elmə tərəf eşqə düşübsən,
Bu qübhü qanaydın!
Ey nuri-düçeşmim, oxumaqdan həzər eylə,
Saleh vələd ol, gəl!
At min, hünər öyrəş, məni də bəxtəvər eylə,
İşdə bələd ol, gəl!
Bəsdir oxudun, az qala canın tələf oldu,
Bu kardən əl çək!
Yazmaq, oxumaq, başına əngəl-kələf oldu,
Əşardən əl çək!
Min elm oxuyub söz biləsən hörmətin olmaz
Bu dari-cəhanda;
Söz bəhrinə gövhər olasan qiymətin olmaz
Xasə bu zəmanda.
Yox, yox, baxıram fıkrinə, səndən oğul olmaz,
Canın bəcəhənnəm!
Mırt-mırt oxumaqdan, kişi, bir qan ki, pul olmaz!
Mırtılda dəmadəm,
Qıl elm fərahəm,
Ol qüssəyə həmdəm;
Ömrün olacaq kəm;
Düşmən sənə aləm!....
بیلمم نه گؤروبدور بیزیم اوغلان اوخوماقدان
بیلمم نه گؤروبدور بیزیم اوغلان اوخوماقدان؟
دنگ اولدو قولاغیم.
ژورنال، قزئته، هرزه وو حذیان اوخوماقدان
اینجه لدی اوشاغیم.
عاغلین آپاریب بس كی، باخیر گونده قارایه،
یا رب، نه حماقت!
سؤز ائتمز اثر، چاره قالیب ایندی دوعایه،
تدبیر ائله، عؤورت!
لعنت سنه، عیفریته، سنیندیر بو جهالت،
ائتدین نه خیانت!
سندن تؤره نیبدیر بیزیم ائوده بئله بیدعت.
ائی مایئیی-حیله ت!
توتسون چؤرگیم گؤزلری نین آغ و قاراسین،
ائی همسری-بدخواه!
حاشا، اودا یاخماز آنا ایستكلی بالاسین،
كسسین سنی آللاه!
بو طیفلی اوخوتماقلا ائتدین منی ترغیب،
هپ ائیله دین ایغوا.
ایندی ندی فیكرین؟ ایشیمیز اولدو بو تركیب،
یوخ چاره سی اصلا.
هئیهات كی، تدبیر اولا بو خانخرابه،
زایل اولوب عقلی.
درسه، قزئته، مكتبه، ژورنالا، كیتابه
مایل اولوب عقلی.
ییخدین ائویمی، ائیله دین اؤولادیمی ضایع،
ایش كئچدی محلدن.
من آنلامارام عئلم ندیر، یا كی صنایع ،
زارم بو عملدن!
ایستردیم او دا من كیمی بیر حؤرمته چاتسین،
آزاده دولانسین؛
تا قول گوجونه مالیك اولوب شؤهرته چاتسین،
دونیاده دولانسین؛
بیر وقتدیر ایندی كی، اولوب روسته می-دؤوران،
بیر آد قازانایدی؛
غارتلر ائدیب تا كی، تاپایدی سرو سامان،
بیر شئی ده قانایدی.
پوچ ائیله دین، عؤورت، بو گؤزل، ساده جاوانی!
دیلبیلمز اوغول، وای!
رنگی سارالیب، قالماییب اصلا یاری جانی،
بیر گولمز اوغول، وای!
آی، ناخلف اوغلوم، نه یامان مشقه دوشوبسن،
ائی كاش، اوسانایدین!
قولدورلوغا یوخ، عئلمه طرف عشقه دوشوبسن،
بو قوبح و قانایدین!
ائی نوری-دوچئشمیم، اوخوماقدان حزر ائیله،
صالح ولد اول، گل!
آت مین، هونر اؤیرش، منی ده بختور ائیله،
ایشده بلد اول، گل!
بسدیر اوخودون، آز قالا جانین تلف اولدو،
بو كاردن ال چك!
یازماق، اوخوماق، باشینا انگل-كلف اولدو،
اشاردن ال چك!
مین عئلم اوخویوب سؤز بیله سن حؤرمتین اولماز
بو داری-جهاندا؛
سؤز بحرینه گؤوهر اولاسان قییمتین اولماز
خاصه بو زماندا.
یوخ، یوخ، باخیرام فیكرینه، سندن اوغول اولماز،
جانین بجهننم!
میرت-میرت اوخوماقدان، كیشی، بیر قان كی، پول اولماز!
میرتیلدا دمادم،
قیل عئلم فراهم،
اول غوصه یه همدم؛
عؤمرون اولاجاق كم؛
دوشمن سنه عالم!....

Bəsdir, bu qədər başlama fəryadə, əkinçi

Mon, 22 Aug 2011 16:14:22 +0430

Bəsdir, bu qədər başlama fəryadə, əkinçi!

Bəsdir, bu qədər başlama fəryadə, əkinçi!
Qoyma özünü tülkülüyə, adə, əkinçi!

Bir üzrlə hər gündə gəlib durma qapımda,
Yalvarma mənə, boynunu kəc burma qapımda,
Gahi başına, gah döşünə vurma qapımda,
Ləğv olma, ədəb gözlə bu məvadə, əkinçi!
Lal ol, a gədə, başlama fəryadə, əkinçi!

Xoş keçmədi il çöllüyə, dehqanə, nə borcum?
Yağmadı yağış, bitmədi bir danə, nə borcum?
Əsdi qara yel çəltiyə, bostanə, nə borcum?
Getdi mənə nə fəhləliyin badə, əkinçi?!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Aldı dolu əldən sərü samanını, neylim?
Yainki çəyirtkə yedi bostanını, neylim?
Verdin keçən il borcuna yorğanını neylim?
Ol indi palaz satmağa amadə, əkinçi!
Lal ol, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Söz açma mənə сох çalışıb, az yeməyindən,
Canın bəcəhənnəm ki, ölürsən, deməyindən!
Mən gözləmənəm, buğda çıxar, ver bəbəyindən!
Çəltik də gətir, аrpа da, buğda da, əkinçi!
Yoxsa soyaram lap dərini, adə əkinçi!

Sən hey de yoxumdur, çıxarıb canını, allam!
Vallahı oyub dideyi-giryanını, allam!
Şallağa tutub peykəri-üryanını, allam!
Öz halını sal indi özün yadə, əkinçi!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Cütçü babasan, buğdanı ver, darı yeyərsən,
Su olmasa, qışda əridib qarı yeyərsən,
Daşdan yumuşaq zəhr nədir, marı yeyərsən,
Öyrənməmisən ət-yağa dünyadə, əkinçi!
Heyvan kimi ömr eyləmisən sadə, əkinçi!

Lakin mənim insanlıq olub vəzi-mədarım,
Bəyzadəyəm, asayişədir cümlə qərarım;
Meysiz, məzəsiz bitməz olur şamü nəharım;
İştə belədir haləti-bəyzadə, əkinçi!
Bəyzadələrin rəsmi budur, adə, əkinçi!
Mirzə ələkbər sabir
بسدیر، بو قدر باشلاما فریاده، اكینچی!

بسدیر، بو قدر باشلاما فریاده، اكینچی!
قویما اؤزونو تولكولویه، آده، اكینچی!

بیر اوزرله هر گونده گلیب دورما قاپیمدا،
یالوارما منه، بوینونو كج بورما قاپیمدا،
گاهی باشینا، گاه دؤشونه وورما قاپیمدا،
لغو اولما، ادب گؤزله بو مأواده، اكینچی!
لال اول، آ گده، باشلاما فریاده، اكینچی!

خوش كئچمه دی ایل چؤللویه، دئهقانه، نه بورجوم؟
یاغمادی یاغیش، بیتمه دی بیر دانه، نه بورجوم؟
اسدی قارا یئل چلتییه، بوستانه، نه بورجوم؟
گئتدی منه نه فهله لیگین باده، اكینچی؟!
لاغ-لاغ دانیشیب باشلاما فریاده، اكینچی!

آلدی دولو الدن سرو سامانینی، نئیلیم؟
یاینكی چییرتكه یئدی بوستانینی، نئیلیم؟
وئردین كئچن ایل بورجونا یورغانینی نئیلیم؟
اول ایندی پالاز ساتماغا آماده، اكینچی!
لال اول، آ بالام، باشلاما فریاده، اكینچی!

سؤز آچما منه сوх چالیشیب، آز یئمگیندن،
جانین بجهننم كی، اؤلورسن، دئمگیندن!
من گؤزله منم، بوغدا چیخار، وئر ببگیندن!
چلتیك ده گتیر، آرپا دا، بوغدا دا، اكینچی!
یوخسا سویارام لاپ درینی، آده اكینچی!

سن هئی دئ یوخومدور، چیخاریب جانینی، آللام!
واللاهی اویوب دیدئیی-گیریانینی، آللام!
شاللاغا توتوب پئیكری-اوریانینی، آللام!
اؤز حالینی سال ایندی اؤزون یاده، اكینچی!
لاغ-لاغ دانیشیب باشلاما فریاده، اكینچی!

جوتچو باباسان، بوغدانی وئر، داری یئیرسن،
سو اولماسا، قیشدا اریدیب قاری یئیرسن،
داشدان یوموشاق زهر ندیر، ماری یئیرسن،
اؤیرنممیسن ات-یاغا دونیاده، اكینچی!
هئیوان كیمی عؤمر ائیلمیسن ساده، اكینچی!

لاكین منیم اینسانلیق اولوب وضعی-مداریم،
بیزادیم، آساییشه دیر جومله قراریم؛
مئیسیز، مزه سیز بیتمز اولور شامو نهاریم؛
ایشته بئله دیر حالتی-بیزاده، اكینچی!
بیزاده لرین رسمی بودور، آده، اكینچی!
میرزه علی اكبر سابیر

Bərəkallah

Mon, 22 Aug 2011 16:13:09 +0430

Bərəkallah

Sən beləsənmiş, balam, ay bərəkallah sənə!
Fisq imiş əmrin tamam, ay bərəkallah sənə!

Doğru imiş, şairin olmaz imiş məzhəbi,
Kafir olurmuş bütün mirzələrin əğləbi,
Ləğvü əbəs mətləbi, ləhvü ləəb məşrəbi,
Şuğlü qəzet, telqram, ay bərəkallah sənə!

Ay adama oxşamaz, bir üzünə baxsana!
Bomboz olub saqqalın, rəngü həna yaxsana!
Mömin olub, bir üzük barmağına taxsana!
Та ki, desin xasü am: ay bərəkallah sənə!

Yox xəbərin, binəva, hiç özündən sənin,
Lap malaqanlıq yağır girdə üzündən sənin,
Doğrusu, mən ürkmüşəm bəzi sözündən sənin....
Vermərəm artıq salam, ay bərəkallah sənə!

Heyf qapanmış sənin dideyi-həqbinlərin,
Mənzilinə yığmısan partretin cinlərin,
Gözlərinə çarpmayir yoxsa bu bidinlərin
Surəti hər sübhü şam, ay bərəkallah sənə!

Əqlin azıb, ay yazıq, boşlamısan karını,
Cümlə dəyişdirmisən kürkünü, paltarını,
Çəkmə, qaloş geymisən, pozmusan ətvarını,
"Felükə felülhəram", ay bərəkallah sənə!
Ağzına olsun qadam, ay bərəkallah sənə!
Mirzə ələkbər sabir
بركاللاه
سن بئله سنمیش، بالام، آی بركاللاه سنه!
فیسق ایمیش امرین تامام، آی بركاللاه سنه!

دوغرو ایمیش، شاعیرین اولماز ایمیش مذهبی،
كافیر اولورموش بوتون میرزه لرین اغلبی،
لغوو عبث مطلبی، لهوو لب مشربی،
شوغلو قزئت، تئلقرام، آی بركاللاه سنه!

آی آداما اوخشاماز، بیر اوزونه باخسانا!
بومبوز اولوب ساققالین، رنگ و حنا یاخسانا!
مؤمین اولوب، بیر اوزوك بارماغینا تاخسانا!
تا كی، دئسین خاص و عامم: آی بركاللاه سنه!

یوخ خبرین، بینوا، هیچ اؤزوندن سنین،
لاپ مالاقانلیق یاغیر گیرده اوزوندن سنین،
دوغروسو، من اوركموشم بعضی سؤزوندن سنین....
وئرمرم آرتیق سالام، آی بركاللاه سنه!

حئیف قاپانمیش سنین دیدئیی-حاقبین لرین،
منزیلینه ییغمیسان پارترئتین جین لرین،
گؤزلرینه چارپماییر یوخسا بو بیدینلرین
صورتی هر صوبحو شام، آی بركاللاه سنه!

اقلین آزیب، آی یازیق، بوشلامیسان كارینی،
جومله دییشدیرمیسن كوركونو، پالتارینی،
چكمه، قالوش گئیمیسن، پوزموسان اتوارینی،
   " فعلوكه فعلولحرام " ، آی بركاللاه سنه!
آغزینا اولسون قادام، آی بركاللاه سنه!
میرزه علی اكبر صابیر

Bəhri-təvil

Mon, 22 Aug 2011 16:12:34 +0430

Bəhri-təvil

UZUN DƏRYA

Ələman, sərkəş olub, gündə bir əhvalə düşən dövri-qəzanın bu dilazar, cəfakar, müxalif əməlindən ki, yaxıb aləəmi narə, qoyub avarə, xüsusən məni-biçarə ki, həmvarə yanıb ney kimi odlarə, belə cuşü xüruş eyləyirəm, sankı səmavarə dönən qəlbimə minlərcə şərarə vurulub, əşki-tərim cari olur kaseyi-çeşmimdən, aman, bari-xudaya, bu nə suziş ki, düşüb cismi-nəzarə, dili-zarə, kim edər dərdimə çarə ki, gəlib ərsəyə tazə oxumuş bir neçə parə ürəfavü üdəbalər ki, qoyub büdətə elm adını tərğib və təhris eləyirlər bizi ol əmri-şəniə, yenə bunlar nə desə eyb eləməz, çünki gedib elm oxuyub, kursu tamam eyləyib, az-çox nə ola kəsb-məratib də ediblər; a kişi, təngə gətirdi məni, vallahı bu naqqal şüəralər, hədərəndən-pədərəndən, nə bilimboymadərəndən, necə sərsəm danışırlar, nə iş olsa qarışırlar, necə eyb axtarışırlar, necə gör yoldan azırlar, nə görürlərsə yazırlar, necə hörmətli "qərib" olsa da fövrən tanışırlar; qulağım batdı, nə çox-çox danışırlar, bu nə məktəb, nəməkatib, nə məratib, bizə bunlar nə münasib, əcəba, cəddlə əcdadımızın irsi olub bizlərə miras-həqiqi qalan adatü-əlamat ilə əmalımızı, halımızı, cümlə bu əfalımızı şerlə təğyir və təbdil eləmək fıkri-şəniində olub, bizləri hər bidətə iğfal ilə iysal eləyirlər ki, apar oğlunu ver uşqola mollasına, əyləş balavın yasına, bax bircəə sən allah,buların verdiyi fitvasına: yəni öz əlinlə elə övladını bir rus, səd əfsus ki, bir pak və pakizə müsəlman balası, xarici övladı kimi şapqa qoyub, iştot-miştot oxuyub, axırı bir doktor olub milləti-islamda dərdə düşənə aptekanın nisfı çaxır, nisfı su əczalarını çarə bilib mömüni-dindarın edə qarnını murdar vəhalonki gözü sürməli, saqqalı hənalı, əli təsbihli, allah qulu, peyğəmbərimiz ümməti, könlündə tərəhhüm kök atıb rişə salan bir kəsə əsla, əbəda bircə xəyanət eləmək bilməyib, ömründə xərid ilə füruşi düz olub, mişk əvəzi müştəriyə rübb-bəyan verməyən, ol həzrəti-haculhərəmeyni gözəl əttar dükanında ki, hərgiz də siçan həndəvərindən ötüşüb fəzlə sala bilmədiyi ağzı qapaqsız qutularda ki, on ildən bəəri saxlanmaq ilə ətri də, təsiri də artmaqda olub naxoşu hər dərdü mərəzdən qurtarıb, qüssədən azad eləyən rişeyi-xətmi, küli-balunə, sənai-mərməki, ya həbbi-səlatin, zəgərəg, behməni-piç ilə həlilə və bəlilə qala, ey vay! ... alan olmaya əzvay, gedə qış, gələ həm yay, ötə il, dolana ay, sata bilməyə mumyay, iş oldu bu da hayhay!
Mirzə ələkbər sabir
بحری-طویل
اوزون دریا

الآمان، سركش اولوب، گونده بیر احواله دوشن دؤوری-قضانین بو د ل ازار، جفاكار، موخالیف عملیندن كی، یاخیب عالمی ناره، قویوب آواره، خوصوصن منی-بیچاره كی، همواره یانیب نئی كیمی اودلاره، بئله جوش و خوروش ائیله ییرم، سانكی سماواره دؤنن قلبیمه مینلرجه شراره وورولوب، اشكی-تریم جاری اولور كاسئیی-چئشمیمدن، آمان، باری-خودایا، بو نه سوزیش كی، دوشوب جیسمی-نزاره، دیلی-زاره، كیم ائدر دردیمه چاره كی، گلیب عرصه یه تازه اوخوموش بیر نئچه پاره عرفاوو اودبالر كی، قویوب بدعته عئلم آدینی ترغیب و تحریص ائله ییرلر بیزی اول امری-شنیعه، یئنه بونلار نه دئسه عئیب ائله مز، چونكی گئدیب عئلم اوخویوب، كورسو تامام ائیله ییب، آز-چوخ نه اولا كسب-مراتیب ده ائدیبلر؛ آ كیشی، تنگه گتیردی منی، واللاهی بو ناققال شورالر، هدرندن-پدرندن، نه بیلیم بویمادرندن، نئجه سرسم دانیشیرلار، نه ایش اولسا قاریشیرلار، نئجه عئیب آختاریشیرلار، نئجه گؤر یولدان آزیرلار، نه گؤرورلرسه یازیرلار، نئجه حؤرمتلی " قریب " اولسا دا فورا تانیشیرلار؛ قولاغیم باتدی، نه چوخ-چوخ دانیشیرلار، بو نه مكتب، نه مكاتیب، نه مراتیب، بیزه بونلار نه موناسیب، عجبا، جددله اجدادیمیزین ایرثی اولوب بیزلره میراث-حقیقی قالان عادات و-الامات ایله امالیمیزی، حالیمیزی، جومله بو افالیمیزی شعرله تغییر و تبدیل ائلمك فیكری-شنیینده اولوب، بیزلری هر بیدعته ایغفال ایله اییصال ائله ییرلر كی، آپار اوغلونو وئر اوشقولا موللاسینا، اَیلش بالاوین یاسینا، باخ بیرجه سن آللاه،بولارین وئردیگی فیتواسینا: یعنی اؤز الینله ائله اؤولادینی بیر روس، سد افسوس كی، بیر پاك و پاكیزه موسلمان بالاسی، خاریجی اؤولادی كیمی شاپقا قویوب، ایشتوت-میشتوت اوخویوب، آخیری بیر دوكتور اولوب میلتی-ایسلامدا درده دوشنه آپتئكانین نیصفی چاخیر، نیصفی سو اجزالارینی چاره بیلیب مؤمونی-دیندارین ائده قارنینی موردار وهالونكی گؤزو سورمه لی، ساققالی هنالی، الی تسبیهلی، آللاه قولو، پئیغمبریمیز اوممتی، كؤنلونده ترههوم كؤك آتیب ریشه سالان بیر كسه اصلا، ابدا بیرجه خیانت ائلمك بیلمه ییب، عؤمرونده خرید ایله فروشی دوز اولوب، میشك عوضی موشترییه روبب-بیان وئرمه یه ن، اول حضرتی-حاجوله رمئینی گؤزل عطار دوكانیندا كی، هرگیز ده سیچان هندوریندن اؤتوشوب فزله سالا بیلمه دیگی آغزی قاپاقسیز قوتولاردا كی، اون ایلدن بری ساخلانماق ایله عطری ده، تاثیری ده آرتماقدا اولوب ناخوشو هر دردو مرضدن قورتاریب، غوصه دن آزاد ائله ین ریشئیی-ختمی، كولی-بالونه، سنای-مرمه كی ، یا حببی-سلاتین، زگرگ، بئهمه نی-پیچ ایله هلیله و بلیله قالا، ائی وای! ... آلان اولمایا ازوای، گئده قیش، گله هم یای، اؤته ایل، دولانا آی، ساتا بیلمه یه مومیای، ایش اولدو بو دا هایهای!
میرزه علی اكبر سابیر

Barişnalara dair

Mon, 22 Aug 2011 16:11:40 +0430

Barişnalara dair

Ey gül, nə əcəb silsileyi-müşki-tərin var,
Ahu nəzərin var!
Vey sərv, nə xoş can alıcı qəmzələrin var,
Həm işvələrin var!
Aldatdı cavanlarımızı nazü kirişmin,
Firuzeyi-çeşmin!
Xurmayı saçında nə bəla təlxi-bərin var,
Zəhrin, şəkərin var!
Başdan ayağa şəhd kimi safsən, ey şux,
Şəffafsan, ey şux!
Amma məkəsi-nəhl kimi niştərin var,
İncə kəmərin var.
Əbnayi-vətən vəqf eyləyir vəslinə canın,
Həm ruhi-rəvanın,
Hətta qocalardan da neçə bəxtəvərin var,
Yaxşı xəbərin var.
Etdin saçını "qufravat," vurdun üzə "rumyan" --
Cövlan elə, cövlan!
Bir ev nə münasib sənə, hər evdə yerin var,
Hər yerdə ərin var.
Ancaq demə tacirlərə eşqin əsər etdi,
Divanəsər etdi.
Amillərə tüccardan artıq əsərin var,
Fəthin, zəfərin var.
Məktəblilər içrə deyil az söhbəti-ruyin,
Keyfiyyəti-muyin.
Dərsi-qəmi-eşqin oxuyan min nəfərin var,
Aşiftələrin var.
Qafqazlı müsəlmanlar edərsə səni qaib,
Fikr etmə əcaib.
İranlı müsəlmanları tək əbdi-dərin var,
Min dərbədərin var.
Xud sanma ki, meyxanədə çoxdur sənə üşşaq,
Didarına müştaq.
Məsciddə dəxi bir neçə xuninciyərin var,
Şuridəsərin var.
Bilməm nə füsun eylədin, ey fitneyi-əyyam,
Uydu sənə islam?!
Hər şəhrdə, hər bəldədə bəs cansüpərin var,
Dildadələrin var.
Aşiq arayıb aləmi seyr eylədin amma,
Xeyr eylədin amma,
Bir zövci-həlal ilə dolaşsan zərərin var,
Xovfin, xətərin var.
Hər xami-təmə aşiq ilə ülfətin olmaz,
Ünsiyyətin olmaz;
Varın yox edən sərxoşa əvvəl nəzərin var,
Sonra həzərin var.
Gövhər saçılır, zər saçılır yar yolunda,
Dildar yolunda.
Ey bəhr, sanırsan sənin ancaq gühərin var?
Veykan, zərin var?
Hop-hop, demə bixud ki, mən uydum о nigarə,
Bax əhli-diyarə.
Ey qafil, özündən sənin ancaq xəbərin var!
Xunabi-tərin var,
Dərdin, kədərin var,
Çox dərdi-sərin var,
Bu köhnə başında
Tazə xəbərin var.

Millət belə batdı,
Ümmət ilə yatdı.
Xud, söylə, ay axmaq?
Daşı kim oyatdı?
Dinmə, xətərin var!
Mirzə ələkbər sabir
باریشنالارا دایر
ائی گول، نه عجب سیلسیلئیی-موشكی-ترین وار،
آهو نظرین وار!
وئی سرو، نه خوش جان آلیجی قمزه لرین وار،
هم عیشوه لرین وار!
آلداتدی جاوانلاریمیزی نازو كیریشمین،
فیروزئیی-چئشمین!
خورمایی ساچیندا نه بلا تلخی-برین وار،
زهرین، شكرین وار!
باشدان آیاغا شهد كیمی صافسن، ائی شوخ،
شففافسان، ائی شوخ!
آما مكه سی-نهل كیمی نیشترین وار،
  اینجه كمرین وار.
ابنایی-وطن وقف ائیله ییر وصلینه جانین،
هم روحی-روانین،
حتّی قوجالاردان دا نئچه بختورین وار،
یاخشی خبرین وار.
ائتدین ساچینی " قوفراوات، " ووردون اوزه " رومیان " --
جؤولان ائله، جؤولان!
بیر ائو نه موناسیب سنه، هر ائوده یئرین وار،
هر یئرده ارین وار.
آنجاق دئمه تاجیرلره عشقین اثر ائتدی،
دیوانسر ائتدی.
عامیللره توججاردان آرتیق اثرین وار،
فتحین، ظفرین وار.
مكتبلیلر ایچره دئییل آز صؤحبتی-رویین،
كئیفیتی-مویین.
درسی-قه می-عشقین اوخویان مین نفرین وار،
آشیفته لرین وار.
قافقازلی موسلمانلار ائدرسه سنی قایب،
فیكر ائتمه اجایب.
ایرانلی موسلمانلاری تك ابدی-درین وار،
مین دربه دهرین وار.
خود سانما كی، مئیخانه ده چوخدور سنه اوششاق،
دیدارینا موشتاق.
مسجیدده دخی بیر نئچه خونینجییرین وار،
شوریدسرین وار.
بیلمم نه فوسون ائیله دین، ائی فیتنئیی-اَییام،
اویدو سنه ایسلام؟!
هر شهرده، هر بلده ده بس جانسوپرین وار،
دیلداده لرین وار.
عاشیق آراییب عالمی سئیر ائیله دین آما،
خئیر ائیله دین آما،
بیر زؤوجی-هلال ایله دولاشسان ضررین وار،
خووفین، خطرین وار.
هر خامی-تمه عاشیق ایله اولفتین اولماز،
اونسیتین اولماز؛
وارین یوخ ائدن سرخوشا اول نظرین وار،
سونرا هزرین وار.
گؤوهر ساچیلیر، زر ساچیلیر یار یولوندا،
دیلدار یولوندا.
ائی بحر، سانیرسان سنین آنجاق گوهرین وار؟
وئی كان، زرین وار؟
هوپ-هوپ، دئمه بیخود كی، من اویدوم او نیگاره،
باخ اهلی-دییاره.
ائی قافیل، اؤزوندن سنین آنجاق خبرین وار!
خونابی-ترین وار،
دردین، كدرین وار،
چوخ دردی-سرین وار،
بو كؤهنه باشیندا
تازه خبرین وار.

میلت بئله باتدی،
اوممت ایله یاتدی.
خود، سؤیله، آی آخماق؟
داشی كیم اویاتدی؟
دینمه، خطرین وار!
میرزه علی اكبر سابیر

həqaiq" jurnalinin

Mon, 22 Aug 2011 16:10:06 +0430

Bakida verilən "həqaiq" jurnalinin 3-cü nömrəsində külliyati
Sədidən nəqlən dərc edilmiş bir qəzələ nəzirə

Təni-adəmi şərifəst benani-adəmiyyət
Nə həmin kəmalü fəzləst nişani-adəmiyyət
Əgər adəmi benitqəstü və beləhnü sovfi-dilkəş
Çe miyanəyi-qramafon, çe miyani-adəmiyyət
Xüruşü pilov fisincan, xung abi-qəndü fincan
Heyvan xəbər nədarəd zixxəvni-adəmiyyət
Betəbiət adəmi şo peyi səfk xuni-ixvan
Rəgü xuni adəmixur bedəhani-adəmiyyət
Əgər in dərəndə xun nəbəvəd çe san təvan kərd
Həmə əmri-cindəbazi bezəbani-adəmiyyət
Güzərani fələ didi ... Tu sual kon, ziqeyrət
Bedər ay ta bini-güzərani-adəmiyyət.
Mirzə ələkbər sabir
باكیدا وئریلن " حاقایق " ژورنالینین 3-جو نؤمرسینده كوللییاتی
سدیدن نقلن درج ائدیلمیش بیر قزله نذیره
تن -آدمی شریفست به نان -آدمیت
نه همین كمال و فضلست نشانی-آدمیت
اگر آدمی به نطقست و و به لهن و صووفی-دیلكش
چئ مییانگی-قرامافون، چئ مییانی-آدمیت
خوروشو پیلوو فیسینجان، خونگ آبی-قندو فینجان
هئیوان خبر ندارد زیخخونی-آدمیت
بئتبیت آده می شو پئیی سفك خونی-ایخوان
رگو خونی آدمیخور بئدهانی-آدمیت
اگر این درنده خون نبود چئ سان توان كرد
همه امری-جیندبازی بئزبانی-آدمیت
گوزرانی فله دیدی ... تو سوال كون، زیقئیرت
بئدر آی تا بینی-گوزرانی-آدمیت.
میرزه علی اكبر سابیر

Bakida bir kənddə mühavirə

Mon, 22 Aug 2011 16:09:29 +0430

Bakida bir kənddə mühavirə

Kəndli:

-- Denilir, elm oxuyun, sözləri hər anda bizə,
Bunu təsdiq ediyor ayeyi-quran da bizə,

Axund:

-- Hansı qurandır о ki, onda yazılmış bu xəbər?
Şiə mollası yazan türkicə quransa əgər,
Mən onun yazdığı qurana yavıq durmayıram,
Maşa ilə yapışıb, əl də belə vurmayıram.

Kəndli:
-- Xub, buyur sünni yazan bir neçə təfsiri oxu,
Elmin icabı üçün ondakı təqdiri oxu!

Axund:
-- Ox, apar bir yana at sünni yazan təfsiri!
Başına dəysin onun tərcüməsi, təhriri!
Bizlərə molla filankəs yazan asar gərək!
Biz olaq ondakı məzmunə xəbərdar gərək!

Kəndli:
-- О yazıb: yer öküzün buynuzu üstündə durur,
Biz gərəkdir inanaq ki, kişi boylə buyurur?!

Axund:

-- Buna şübhən də var?

Kəndli:

-- Əlbəttə, inanmam bu sözə!
Axund:

-- Nələtulla, a gavur, şəkk ediyorsan öküzə?!
Mirzə ələkbər sabir

باكیدا بیر كندده موحاویره

كندلی:
-- دئنیلیر، عئلم اوخویون، سؤزلری هر آندا بیزه،
بونو تصدیق ائدییور آیئیی-قوران دا بیزه،
آخوند:
-- هانسی قوراندیر او كی، اوندا یازیلمیش بو خبر؟
شیعه موللاسی یازان توركیجه قورانسا اگر،
من اونون یازدیغی قورانا یاویق دورماییرام،
ماشا ایله یاپیشیب، ال ده بئله وورماییرام.
كندلی:
-- خوب، بویور سوننی یازان بیر نئچه تفسیری اوخو،
علمین ایجابی اوچون اونداكی تقدیری اوخو!
آخوند:
-- اوخ، آپار بیر یانا آت سوننی یازان تفسیری!
باشینا ده یسین اونون ترجومه سی، تحریری!
بیزلره موللا فیلانكس یازان آثار گرك!
بیز اولاق اونداكی مضمونه خبردار گرك!
كندلی:
-- او یازیب: یئر اؤكوزون بوینوزو اوستونده دورور،
بیز گركدیر ایناناق كی، كیشی بویله بویورور؟!
آخوند:
-- بونا شوبهن ده وار؟
كندلی:
-- البتته، اینانمام بو سؤزه!
آخوند:
-- نعلت وللا، آ گاوور، شكك ائدییورسان اؤكوزه؟!
میرزه علی اكبر صابیر

Baki pəhləvanlarina

Mon, 22 Aug 2011 16:09:00 +0430

Baki pəhləvanlarina

Könlüm bulanır küçədə cövlanını görcək,
Nitqim tutulur hərzəvü hədyanını görcək.

Canım üzülür əldəki qalxanına baxcaq,
Qəlbim alışır beldəki patranını görcək.

Baxdıqca revolverinə əndamım olur süst,
Bağrım yarılır xəncəri-bürranını görcək.

Təfriq edəməm: məstmi, hüşyarmısan sən,--
Məstanərəviş, məşyi-pərişanını görcək.

Düşdün lotuluq məşqinə, islama uyuşma,
Öldür nerədə olsa müsəlmanını görcək.

Qoy börkünü kəc qaşının üstündə, fırılda
Kəndin kimi bir lotiyi-meydanını görcək.

Məst ol gecə-gündüz, nə bilim, yat nerələrdə,
Yum gözlərini xaneyi-viranını görcək.

Əmrədlər ilə keyfıni çək bağda, çəməndə,
Bir baxma da ətfali-ciyərqanını görcək.

Gah "iskoroxod" çəkmə, gəhi gey "lakoronni",
Vellən gecə-gündüzdə xuramanını görcək,

Var-yoxunu sərf eylə barişnalara, ancaq
Söy həmsəri-məzlumeyi-nalanını görcək.

Gül, gül ki, cavansan,
Əyyaşi-cahansan,
Sərxoşlara cansan!
Vaxta ki, qocaldın,
Rişi döşə saldın,
Pis günlərə qaldın
Onda biləcəksən!....
Mirzə ələkbər sabir
باكی پهلوانلارینا
كؤنلوم بولانیر كوچه ده جؤولانینی گؤرجك،
نیطقیم توتولور هرزوو هذیانینی گؤرجك.

جانیم اوزولور الده كی قالخانینا باخجاق،
قلبیم آلیشیر بئلده كی پاترانینی گؤرجك.

باخدیقجا رئوولوئرینه اندامیم اولور سوست،
باغریم یاریلیر خنجری-بوررانینی گؤرجك.

تفریق ائدمم: مستمی، هوشیارمیسان سن،--
مستان رویش، مشیی-پریشانینی گؤرجك.

دوشدون لوتولوق مشقینه، ایسلاما اویوشما،
اؤلدور نئره ده اولسا موسلمانینی گؤرجك.

قوی بؤركونو كج قاشی نین اوستونده، فیریلدا
كندین كیمی بیر لوتیگی-مئیدانینی گؤرجك.

مست اول گئجه-گوندوز، نه بیلیم، یات نئره لرده،
یوم گؤزلرینی خانئیی-ویرانینی گؤرجك.

امردلر ایله كئیفینی چك باغدا، چمنده،
بیر باخما دا اطفالی-جییه رقانینی گؤرجك.

گاه " ایسكوروخود " چكمه، گهی گئی " لاكوروننی " ،
وئللن گئجه-گوندوزده خورامانینی گؤرجك،

وار-یوخونو صرف ائیله باریشنالارا، آنجاق
سؤی همسری-مظلومئیی-نالانینی گؤرجك.

گول، گول كی، جاوانسان،
عیاشی-جاهانسان،
سرخوشلارا جانسان!
واختا كی، قوجالدین،
ریشی دؤشه سالدین،
پیس گونلره قالدین
اوندا بیله جكسن!....
میرزه علی اكبر صابیر