ثابیت یازیده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ANA MÖVZULARآنا موضوعلار       یازار :  ARAZ

 

 

 

شهريارين شعرلريŞƏHRYARın şerləri(1)

شهريارين شعرلريŞƏHRYARın şerləri(2)

شهريارين شعرلريŞƏHRYARın şerləri(3)

 

 

بختيار واهابزاده نين شعرلريBƏXTYARVAHABZADƏnin şerləri

بختيار واهاب زاده نين شعرلريBƏXTYAR VAHABZADƏnin şerləri2

بختيارواهاب زاده نين شعرلريBƏXTYAR VAHABZADƏnin şerləri3

بختيارواهاب زاده نين شعرلريBƏXTYAR VAHABZADƏnin şerləri4

بختيارواهاب زاده نين شعرلريBƏXTYAR VAHABZADƏnin şerləri5

بختيارواهاب زاده نين شعرلريBƏXTYAR VAHABZADƏnin şerləri6

 

 

 

 

 

دويغولاريمduyğularım

 

 

 

حبيب ساهير شعرلريHƏBIB SAHIR şerləri(1)

حبيب ساهيرشعرلريHƏBIB SAHIR şerləri(2)

 

هوشنگ جعفري نين شعرلريHUŞENG CƏFƏRInin şerleri(1)

هوشنگ جعفري نين شعرلريHUŞENG CƏFƏRInin şerləri(2)

 

 

 

 

نصرت كسمنلي نين شعرلريNüsrət kesemenlinin şerləri

نصرت كسمنلي نين شعرلريNÜSRƏT KESEMENLInin şerləri1

نصرت كسمن لينين شعرلريNÜSRƏT KƏSƏMƏNLİnin şerləri2

نصرت كسمنلي نين شعرلريNÜSRƏT KƏSƏMƏNLİnin şerləri3

نصرت كسمنلي نين شعرلريnüsrət kəsəmənlinin şerləri

 

 

 

 

MƏHƏMMƏDBİRİYA nın şerləri1محمد بيريانين شعرلري

MƏHƏMMƏDBIRIYA nın şerləriمحمد بيريا نين شعرلري 2

 

 

 

 

 

شنبه 21 مرداد 1391ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | Gözel şerlərگوزه ل شعرلر       یازار :  ARAZ

بيليرسن گويلومون نه‌دير آرزيسي

من سني سئوه‌يديم سن بيلمه‌يه‌يدين

گيزلين ساخلايايديم ايستكلريمي

من سنه گوله‌يديم سن گولمه‌يه‌يدين

 

اورگيم باشيندا تيكه‌يديم قالا

بوتون سئونلري ييغايديم اورا

گلن گلمه‌يه‌نين قاداسين آلا

من اورا گله‌يديم سن گلمه‌يه‌يدين

 

آرزيمدير فلگي بير ده گؤره‌يديم

اوندان ايكي عؤمور آلا بيله‌يه‌ديم

اؤله‌يديم، ديريليب بير ده اؤله‌يديم

سنين عوضينده، سن اؤلمه‌يه‌يدين

«خييوولو آليش»

Getmədim güllərin qonaqlığına

Can atıb gəlmişəm öz toyumuza

Söz verdim şeirimdən xələtlik biçəm

Biçib gətirmişəm söz toyumuza

 

Taxçada çilçirağ qoy qoşa yana

Işıqlı gecəmiz keşgə uzana

Dur oyna ortada ağbirçək ana

Tikibdir el-oba göz toyumuza

 

Biz çörək qazandıq alın tərilə

Ölüncək qarısın arvad ərilə

Hər kəsən bu gecə öz hünərilə

Kaş ata bir çimdik duz toyumuza

 

Bu günlər tapılmaz az düşər ələ

Səsləyin bu toya hamını gələ

Üzüvə baxmaram sən bilə-bilə

Ay gedə döndərsən üz toyumuza

 

Zor tapdın qatdama zorsuz biləyin

İtirmə hər kimin yedin çörəyin

Yadın da gətirin ələ ürəyin

Qonmasın kinədən toz toyumuza

 

Qızıldan taxıbdır gəlin bilərzik

Baxıram hər yandan yağır gözəllik

Ay xala dur yandır tez-tez üzərlik

Ay Allah dəyməsin göz toyumuza

 

Göyləri sevmərəm ulduzsuz-aysız

Neylirəm mən toyu aşıqsız haysız

Oğluna/Qızına toy tutub atası taysız

Gözəldir yox belə söz toyumuza

 

Boyansın xınaya barmağın-əlin

Oğuluz bəy olsun qızlarız gəlin

Çağırsaq sən Allah ginə də gəlin

İnşallah bu evdə qız toyumuza

 

Məmmədsadıq Siyahkuhi (Xurrəm)

Ərdəbil 1384.06.16

شنبه 21 مرداد 1391ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ماهنيلارmahnılar       یازار :  ARAZ

آنلاشيلديخ مئيحانه جي

الوداع اوي اوي الوداع

منده ن باشقا كيمسه يوخموش

الوداع اوي اوي الوداع جانيم

ايچديييم ايفتيرا بنيم

جييه رله ريم يارا درين

هر كس گيتميش سيرا بنيم

الوداع اوي اوي الوداع جانيم

سون كادئحيم  وسون يودوم

صاباح بورادا اويودوم

يوكدور حاياتدان اومودوم

الوداع اوي اوي الوداع جانيم

آل شو سازيم سنده كالسين

پارام يوخ دور حلال اولسون

تئلله ري محزوني چالسين

الوداع اوي اوي الوداع جانيم

 

 

گوجنمه هئي صوفو بابا

بيز آشيغيز كور دئييليز

وير بير سلام آل مرحبا

ايكي لييه يار دئييليز

هودي هودي هودي هودي فير آشقينا

بيز ايچه ريز پير آشقينا

عادالتسيز پاديشاهين

جاناوار دوشسون كوشكونه

هو دي هودي

آدم اولان آدم سئوه ر

عاداله ته بويون اه يه ر

بو حاققي دونيا يا ده يه ر

بيز جانا كييار دئييليز

هو دي هودي  مئيحانه جي

شارابين بو گون چوخ آجي

اينسانلار كعبه ميثالي

گوره ن درويش سئوه ن  حاجي

اوه اوه آب بابايا

گيده ر بو ماحزوني گيده ر

گيده ر دوستو تاباه ائده ر

بنيم بيلديييم بو كاده ر

جاهيله اويار دئييليز

هودي هودي هودي هودي فير آشقينا

يول وئرين گئتسين شاشقينا

عادالتسيز پاديشاهين

جاناوار دوشسون كوشكونه

آوه

 

ــــــــــــــــــــ

 

گينه باشيم آليب گيده م ائلله ره واي واي ائلله ره واي

كورپه جيك ياشيمدا دوشدوم ديلله ره واي واي ديلله ره واي واي ديلله ره  ديلله ره

اولدوم آرتيك ماتم دوتما گيده رسه ن مني اونوتما

مولام مني محتاج ائتمه كوللارا واي واي كوللارا واي واي كوللارا واي

ساپدان ساپا دوشدو يولوم نه عزراييل نه ده اولوم

كورپه ده ن ساورولدو كولوم يئلله ره واي واي يئلله ره واي واي يئلله ره واي

يوللار اوزار گيده گيده يوللار اوزار گيده گيده

اوزون يوللار يودا يودا

ائل فيتنه يه محزوني ده  تئلله ره واي واي تئلله ره واي واي تئلله ره واي

 

 ـــــــــــــ

گونده ييم دوس كويونه  داغلار گيرميش آرالانميش

آل قاني آخميش توكونه تئللي تورنام يارالانميش يار

تئللي تورنام يارالانميش يار

گولله ر اكميش گوز ياشينا  تيكانلار توكموش باشينا

بير قورو مزار داشينا ايكي ساطير سيرالانميش

 ايكي ساطير سيرالانميش

دردلي درلي باخار دونه ر ايچيني توكه ر بو گونه

 ايلديريم دوشموش گويلونه پارچا پارچا پارالانميش يار

 پارچا پارچا پارالانميش يار

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqdan

 

 

Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqdan?

Dəng oldu qulağım.

Jurnal, qəzetə, hərzəvü hədyan oxumaqdan

Incəldi uşağım.

Ağlın aparıb bəs ki, baxır gündə qarayə,

Ya rəb, nə həmaqət!

Söz etməz əsər, çarə qalıb indi duayə,

Tədbir elə, övrət!

Lənət sənə, ifritə, sənindir bu cəhalət,

Etdin nə xəyanət!

Səndən törənibdir bizim evdə belə bidət.

Ey mayeyi-hiylət!

Tutsun çörəyim gözlərinin ağü qarasın,

Ey həmsəri-bədxah!

Haşa, oda yaxmaz ana istəkli balasın,

Kəssin səni allah!

Bu tifli oxutmaqla etdin məni tərğib,

Həp eylədin iğva.

İndi nədi fikrin? İşimiz oldu bu tərkib,

Yox çarəsi əsla.

Heyhat ki, tədbir ola bu xanəxərabə,

Zail olub əqli.

Dərsə, qəzetə, məktəbə, jurnala, kitabə

Mail olub əqli.

Yıxdın evimi, eylədin övladımı zaye,

İş keçdi məhəldən.

Mən anlamaram elm nədir, ya ki sənaye,

Zarəm bu əməldən!

İstərdim о da mən kimi bir hörmətə çatsın,

Azadə dolansın;

Та qol gücünə malik olub şöhrətə çatsın,

Dünyadə dolansın;

Bir vəqtdir indi ki, olub Rüstəmi-dövran,

Bir ad qazanaydı;

Qarətlər edib ta ki, tapaydı sərü saman,

Bir şey də qanaydı.

Puç eylədin, övrət, bu gözəl, sadə cavanı!

Dilbilməz oğul, vay!

Rəngi saralıb, qalmayıb əsla yarı canı,

Bir gülməz oğul, vay!

Ay, naxələf oğlum, nə yaman məşqə düşübsən,

Ey kaş, usanaydın!

Quldurluğa yox, elmə tərəf eşqə düşübsən,

Bu qübhü qanaydın!

Ey nuri-düçeşmim, oxumaqdan həzər eylə,

Saleh vələd ol, gəl!

At min, hünər öyrəş, məni də bəxtəvər eylə,

İşdə bələd ol, gəl!

Bəsdir oxudun, az qala canın tələf oldu,

Bu kardən əl çək!

Yazmaq, oxumaq, başına əngəl-kələf oldu,

Əşardən əl çək!

Min elm oxuyub söz biləsən hörmətin olmaz

Bu dari-cəhanda;

Söz bəhrinə gövhər olasan qiymətin olmaz

Xasə bu zəmanda.

Yox, yox, baxıram fıkrinə, səndən oğul olmaz,

Canın bəcəhənnəm!

Mırt-mırt oxumaqdan, kişi, bir qan ki, pul olmaz!

Mırtılda dəmadəm,

Qıl elm fərahəm,

Ol qüssəyə həmdəm;

Ömrün olacaq kəm;

Düşmən sənə aləm!....

بيلمم نه گؤروبدور بيزيم اوغلان اوخوماقدان

بيلمم نه گؤروبدور بيزيم اوغلان اوخوماقدان؟

دنگ اولدو قولاغيم.

ژورنال، قزئته، هرزه وو حذيان اوخوماقدان

اينجه لدي اوشاغيم.

عاغلين آپاريب بس كي، باخير گونده قارايه،

يا رب، نه حماقت!

سؤز ائتمز اثر، چاره قاليب ايندي دوعايه،

تدبير ائله، عؤورت!

لعنت سنه، عيفريته، سنيندير بو جهالت،

ائتدين نه خيانت!

سندن تؤره نيبدير بيزيم ائوده بئله بيدعت.

ائي مايئيي-حيله ت!

توتسون چؤرگيم گؤزلري نين آغ و قاراسين،

ائي همسري-بدخواه!

حاشا، اودا ياخماز آنا ايستكلي بالاسين،

كسسين سني آللاه!

بو طيفلي اوخوتماقلا ائتدين مني ترغيب،

هپ ائيله دين ايغوا.

ايندي ندي فيكرين؟ ايشيميز اولدو بو تركيب،

يوخ چاره سي اصلا.

هئيهات كي، تدبير اولا بو خانخرابه،

زايل اولوب عقلي.

درسه، قزئته، مكتبه، ژورنالا، كيتابه

مايل اولوب عقلي.

ييخدين ائويمي، ائيله دين اؤولاديمي ضايع،

ايش كئچدي محلدن.

من آنلامارام عئلم ندير، يا كي صنايع ،

زارم بو عملدن!

ايسترديم او دا من كيمي بير حؤرمته چاتسين،

آزاده دولانسين؛

تا قول گوجونه ماليك اولوب شؤهرته چاتسين،

دونياده دولانسين؛

بير وقتدير ايندي كي، اولوب روسته مي-دؤوران،

بير آد قازانايدي؛

غارتلر ائديب تا كي، تاپايدي سرو سامان،

بير شئي ده قانايدي.

پوچ ائيله دين، عؤورت، بو گؤزل، ساده جاواني!

ديلبيلمز اوغول، واي!

رنگي ساراليب، قالماييب اصلا ياري جاني،

بير گولمز اوغول، واي!

آي، ناخلف اوغلوم، نه يامان مشقه دوشوبسن،

ائي كاش، اوسانايدين!

قولدورلوغا يوخ، عئلمه طرف عشقه دوشوبسن،

بو قوبح و قانايدين!

ائي نوري-دوچئشميم، اوخوماقدان حزر ائيله،

صالح ولد اول، گل!

آت مين، هونر اؤيرش، مني ده بختور ائيله،

ايشده بلد اول، گل!

بسدير اوخودون، آز قالا جانين تلف اولدو،

بو كاردن ال چك!

يازماق، اوخوماق، باشينا انگل-كلف اولدو،

اشاردن ال چك!

مين عئلم اوخويوب سؤز بيله سن حؤرمتين اولماز

بو داري-جهاندا؛

سؤز بحرينه گؤوهر اولاسان قييمتين اولماز

خاصه بو زماندا.

يوخ، يوخ، باخيرام فيكرينه، سندن اوغول اولماز،

جانين بجهننم!

ميرت-ميرت اوخوماقدان، كيشي، بير قان كي، پول اولماز!

ميرتيلدا دمادم،

قيل عئلم فراهم،

اول غوصه يه همدم؛

عؤمرون اولاجاق كم؛

دوشمن سنه عالم!....

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Bəsdir, bu qədər başlama fəryadə, əkinçi!

 

Bəsdir, bu qədər başlama fəryadə, əkinçi!

Qoyma özünü tülkülüyə, adə, əkinçi!

 

Bir üzrlə hər gündə gəlib durma qapımda,

Yalvarma mənə, boynunu kəc burma qapımda,

Gahi başına, gah döşünə vurma qapımda,

Ləğv olma, ədəb gözlə bu məvadə, əkinçi!

Lal ol, a gədə, başlama fəryadə, əkinçi!

 

Xoş keçmədi il çöllüyə, dehqanə, nə borcum?

Yağmadı yağış, bitmədi bir danə, nə borcum?

Əsdi qara yel çəltiyə, bostanə, nə borcum?

Getdi mənə nə fəhləliyin badə, əkinçi?!

Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

 

Aldı dolu əldən sərü samanını, neylim?

Yainki çəyirtkə yedi bostanını, neylim?

Verdin keçən il borcuna yorğanını neylim?

Ol indi palaz satmağa amadə, əkinçi!

Lal ol, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

 

Söz açma mənə сох çalışıb, az yeməyindən,

Canın bəcəhənnəm ki, ölürsən, deməyindən!

Mən gözləmənəm, buğda çıxar, ver bəbəyindən!

Çəltik də gətir, аrpа da, buğda da, əkinçi!

Yoxsa soyaram lap dərini, adə əkinçi!

 

Sən hey de yoxumdur, çıxarıb canını, allam!

Vallahı oyub dideyi-giryanını, allam!

Şallağa tutub peykəri-üryanını, allam!

Öz halını sal indi özün yadə, əkinçi!

Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

 

Cütçü babasan, buğdanı ver, darı yeyərsən,

Su olmasa, qışda əridib qarı yeyərsən,

Daşdan yumuşaq zəhr nədir, marı yeyərsən,

Öyrənməmisən ət-yağa dünyadə, əkinçi!

Heyvan kimi ömr eyləmisən sadə, əkinçi!

 

Lakin mənim insanlıq olub vəzi-mədarım,

Bəyzadəyəm, asayişədir cümlə qərarım;

Meysiz, məzəsiz bitməz olur şamü nəharım;

İştə belədir haləti-bəyzadə, əkinçi!

Bəyzadələrin rəsmi budur, adə, əkinçi!

Mirzə ələkbər sabir

بسدير، بو قدر باشلاما فرياده، اكينچي!

 

 

 

 

بسدير، بو قدر باشلاما فرياده، اكينچي!

قويما اؤزونو تولكولويه، آده، اكينچي!

 

بير اوزرله هر گونده گليب دورما قاپيمدا،

يالوارما منه، بوينونو كج بورما قاپيمدا،

گاهي باشينا، گاه دؤشونه وورما قاپيمدا،

لغو اولما، ادب گؤزله بو مأواده، اكينچي!

لال اول، آ گده، باشلاما فرياده، اكينچي!

 

خوش كئچمه دي ايل چؤللويه، دئهقانه، نه بورجوم؟

ياغمادي ياغيش، بيتمه دي بير دانه، نه بورجوم؟

اسدي قارا يئل چلتييه، بوستانه، نه بورجوم؟

گئتدي منه نه فهله ليگين باده، اكينچي؟!

لاغ-لاغ دانيشيب باشلاما فرياده، اكينچي!

 

آلدي دولو الدن سرو سامانيني، نئيليم؟

ياينكي چييرتكه يئدي بوستانيني، نئيليم؟

وئردين كئچن ايل بورجونا يورغانيني نئيليم؟

اول ايندي پالاز ساتماغا آماده، اكينچي!

لال اول، آ بالام، باشلاما فرياده، اكينچي!

 

سؤز آچما منه сوх چاليشيب، آز يئمگيندن،

جانين بجهننم كي، اؤلورسن، دئمگيندن!

من گؤزله منم، بوغدا چيخار، وئر ببگيندن!

چلتيك ده گتير، آرپا دا، بوغدا دا، اكينچي!

يوخسا سويارام لاپ دريني، آده اكينچي!

 

سن هئي دئ يوخومدور، چيخاريب جانيني، آللام!

واللاهي اويوب ديدئيي-گيريانيني، آللام!

شاللاغا توتوب پئيكري-اوريانيني، آللام!

اؤز حاليني سال ايندي اؤزون ياده، اكينچي!

لاغ-لاغ دانيشيب باشلاما فرياده، اكينچي!

 

جوتچو باباسان، بوغداني وئر، داري يئيرسن،

سو اولماسا، قيشدا اريديب قاري يئيرسن،

داشدان يوموشاق زهر ندير، ماري يئيرسن،

اؤيرنمميسن ات-ياغا دونياده، اكينچي!

هئيوان كيمي عؤمر ائيلميسن ساده، اكينچي!

 

لاكين منيم اينسانليق اولوب وضعي-مداريم،

بيزاديم، آساييشه دير جومله قراريم؛

مئيسيز، مزه سيز بيتمز اولور شامو نهاريم؛

ايشته بئله دير حالتي-بيزاده، اكينچي!

بيزاده لرين رسمي بودور، آده، اكينچي!

ميرزه علي اكبر  سابير

 

 

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Bərəkallah

 

Sən beləsənmiş, balam, ay bərəkallah sənə!

Fisq imiş əmrin tamam, ay bərəkallah sənə!

 

Doğru imiş, şairin olmaz imiş məzhəbi,

Kafir olurmuş bütün mirzələrin əğləbi,

Ləğvü əbəs mətləbi, ləhvü ləəb məşrəbi,

Şuğlü qəzet, telqram, ay bərəkallah sənə!

 

Ay adama oxşamaz, bir üzünə baxsana!

Bomboz olub saqqalın, rəngü həna yaxsana!

Mömin olub, bir üzük barmağına taxsana!

Та ki, desin xasü am: ay bərəkallah sənə!

 

Yox xəbərin, binəva, hiç özündən sənin,

Lap malaqanlıq yağır girdə üzündən sənin,

Doğrusu, mən ürkmüşəm bəzi sözündən sənin....

Vermərəm artıq salam, ay bərəkallah sənə!

 

Heyf qapanmış sənin dideyi-həqbinlərin,

Mənzilinə yığmısan partretin cinlərin,

Gözlərinə çarpmayir yoxsa bu bidinlərin

Surəti hər sübhü şam, ay bərəkallah sənə!

 

Əqlin azıb, ay yazıq, boşlamısan karını,

Cümlə dəyişdirmisən kürkünü, paltarını,

Çəkmə, qaloş geymisən, pozmusan ətvarını,

"Felükə felülhəram", ay bərəkallah sənə!

Ağzına olsun qadam, ay bərəkallah sənə!

Mirzə ələkbər sabir

  بركاللاه 

  سن بئله سنميش، بالام، آي بركاللاه سنه!  

  فيسق ايميش امرين تامام، آي بركاللاه سنه! 

   

  دوغرو ايميش، شاعيرين اولماز ايميش مذهبي،  

  كافير اولورموش بوتون ميرزه لرين اغلبي،  

  لغوو عبث مطلبي، لهوو لب مشربي،  

  شوغلو قزئت، تئلقرام، آي بركاللاه سنه! 

   

  آي آداما اوخشاماز، بير اوزونه باخسانا!  

  بومبوز اولوب ساققالين، رنگ و حنا ياخسانا!  

  مؤمين اولوب، بير اوزوك بارماغينا تاخسانا!  

  تا كي، دئسين خاص و عامم: آي بركاللاه سنه! 

   

  يوخ خبرين، بينوا، هيچ اؤزوندن سنين،  

  لاپ مالاقانليق ياغير گيرده اوزوندن سنين،  

  دوغروسو، من اوركموشم بعضي سؤزوندن سنين....  

  وئرمرم آرتيق سالام، آي بركاللاه سنه! 

   

  حئيف قاپانميش سنين ديدئيي-حاقبين لرين،  

  منزيلينه ييغميسان پارترئتين جين لرين،  

  گؤزلرينه چارپمايير يوخسا بو بيدينلرين  

  صورتي هر صوبحو شام، آي بركاللاه سنه! 

   

  اقلين آزيب، آي يازيق، بوشلاميسان كاريني،  

  جومله دييشديرميسن كوركونو، پالتاريني،  

  چكمه، قالوش گئيميسن، پوزموسان اتواريني،  

   " فعلوكه فعلولحرام " ، آي بركاللاه سنه!  

  آغزينا اولسون قادام، آي بركاللاه سنه! 

  ميرزه علي اكبر  صابير 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | نصرت كسمنليNÜSRƏT KƏSƏMƏNLİ       یازار :  ARAZ

Bəhri-təvil

 

 

UZUN DƏRYA

 

 

Ələman, sərkəş olub, gündə bir əhvalə düşən dövri-qəzanın bu dilazar, cəfakar, müxalif əməlindən ki, yaxıb aləəmi narə, qoyub avarə, xüsusən məni-biçarə ki, həmvarə yanıb ney kimi odlarə, belə cuşü xüruş eyləyirəm, sankı səmavarə dönən qəlbimə minlərcə şərarə vurulub, əşki-tərim cari olur kaseyi-çeşmimdən, aman, bari-xudaya, bu nə suziş ki, düşüb cismi-nəzarə, dili-zarə, kim edər dərdimə çarə ki, gəlib ərsəyə tazə oxumuş bir neçə parə ürəfavü üdəbalər ki, qoyub büdətə elm adını tərğib və təhris eləyirlər bizi ol əmri-şəniə, yenə bunlar nə desə eyb eləməz, çünki gedib elm oxuyub, kursu tamam eyləyib, az-çox nə ola kəsb-məratib də ediblər; a kişi, təngə gətirdi məni, vallahı bu naqqal şüəralər, hədərəndən-pədərəndən, nə bilimboymadərəndən, necə sərsəm danışırlar, nə iş olsa qarışırlar, necə eyb axtarışırlar, necə gör yoldan azırlar, nə görürlərsə yazırlar, necə hörmətli "qərib" olsa da fövrən tanışırlar; qulağım batdı, nə çox-çox danışırlar, bu nə məktəb, nəməkatib, nə məratib, bizə bunlar nə münasib, əcəba, cəddlə əcdadımızın irsi olub bizlərə miras-həqiqi qalan adatü-əlamat ilə əmalımızı, halımızı, cümlə bu əfalımızı şerlə təğyir və təbdil eləmək fıkri-şəniində olub, bizləri hər bidətə iğfal ilə iysal eləyirlər ki, apar oğlunu ver uşqola mollasına, əyləş balavın yasına, bax bircəə sən allah,buların verdiyi  fitvasına: yəni öz əlinlə elə övladını bir rus, səd əfsus ki, bir pak və pakizə müsəlman balası, xarici övladı kimi şapqa qoyub, iştot-miştot oxuyub, axırı bir doktor olub milləti-islamda dərdə düşənə aptekanın nisfı çaxır, nisfı su əczalarını çarə bilib mömüni-dindarın edə qarnını murdar vəhalonki gözü sürməli, saqqalı hənalı, əli təsbihli, allah qulu, peyğəmbərimiz ümməti, könlündə tərəhhüm kök atıb rişə salan bir kəsə əsla, əbəda bircə xəyanət eləmək bilməyib, ömründə xərid ilə füruşi düz olub, mişk əvəzi müştəriyə rübb-bəyan verməyən, ol həzrəti-haculhərəmeyni gözəl əttar dükanında ki, hərgiz də siçan həndəvərindən ötüşüb fəzlə sala bilmədiyi ağzı qapaqsız qutularda ki, on ildən bəəri saxlanmaq ilə ətri də, təsiri də artmaqda olub naxoşu hər dərdü mərəzdən qurtarıb, qüssədən azad eləyən rişeyi-xətmi, küli-balunə, sənai-mərməki, ya həbbi-səlatin, zəgərəg, behməni-piç ilə həlilə və bəlilə qala, ey vay! ... alan olmaya əzvay, gedə qış, gələ həm yay, ötə il, dolana ay, sata bilməyə mumyay, iş oldu bu da hayhay!

Mirzə ələkbər sabir

بحري-طويل  

  اوزون دريا 

   

  الآمان، سركش اولوب، گونده بير احواله دوشن دؤوري-قضانين بو د ل ازار، جفاكار، موخاليف عمليندن كي، ياخيب عالمي ناره، قويوب آواره، خوصوصن مني-بيچاره كي، همواره يانيب نئي كيمي اودلاره، بئله جوش و خوروش ائيله ييرم، سانكي سماواره دؤنن قلبيمه مينلرجه شراره وورولوب، اشكي-تريم جاري اولور كاسئيي-چئشميمدن، آمان، باري-خودايا، بو نه سوزيش كي، دوشوب جيسمي-نزاره، ديلي-زاره، كيم ائدر درديمه چاره كي، گليب عرصه يه تازه اوخوموش بير نئچه پاره عرفاوو اودبالر كي، قويوب بدعته عئلم آديني ترغيب و تحريص ائله ييرلر بيزي اول امري-شنيعه، يئنه بونلار نه دئسه عئيب ائله مز، چونكي گئديب عئلم اوخويوب، كورسو تامام ائيله ييب، آز-چوخ نه اولا كسب-مراتيب ده ائديبلر؛ آ كيشي، تنگه گتيردي مني، واللاهي بو ناققال شورالر، هدرندن-پدرندن، نه بيليم بويمادرندن، نئجه سرسم دانيشيرلار، نه ايش اولسا قاريشيرلار، نئجه عئيب آختاريشيرلار، نئجه گؤر يولدان آزيرلار، نه گؤرورلرسه يازيرلار، نئجه حؤرمتلي  " قريب "  اولسا دا فورا تانيشيرلار؛ قولاغيم باتدي، نه چوخ-چوخ دانيشيرلار، بو نه مكتب، نه مكاتيب، نه مراتيب، بيزه بونلار نه موناسيب، عجبا، جددله اجداديميزين ايرثي اولوب بيزلره ميراث-حقيقي قالان عادات و-الامات ايله اماليميزي، حاليميزي، جومله بو افاليميزي شعرله تغيير و تبديل ائلمك فيكري-شنيينده اولوب، بيزلري هر بيدعته ايغفال ايله اييصال ائله ييرلر كي، آپار اوغلونو وئر اوشقولا موللاسينا، اَيلش بالاوين ياسينا، باخ بيرجه سن آللاه،بولارين وئرديگي  فيتواسينا: يعني اؤز الينله ائله اؤولاديني بير روس، سد افسوس كي، بير پاك و پاكيزه موسلمان بالاسي، خاريجي اؤولادي كيمي شاپقا قويوب، ايشتوت-ميشتوت اوخويوب، آخيري بير دوكتور اولوب ميلتي-ايسلامدا درده دوشنه آپتئكانين نيصفي چاخير، نيصفي سو اجزالاريني چاره بيليب مؤموني-ديندارين ائده قارنيني موردار وهالونكي گؤزو سورمه لي، ساققالي هنالي، الي تسبيهلي، آللاه قولو، پئيغمبريميز اوممتي، كؤنلونده ترههوم كؤك آتيب ريشه سالان بير كسه اصلا، ابدا بيرجه خيانت ائلمك بيلمه ييب، عؤمرونده خريد ايله فروشي دوز اولوب، ميشك عوضي موشترييه روبب-بيان وئرمه يه ن، اول حضرتي-حاجوله رمئيني گؤزل عطار دوكانيندا كي، هرگيز ده سيچان هندوريندن اؤتوشوب فزله سالا بيلمه ديگي آغزي قاپاقسيز قوتولاردا كي، اون ايلدن بري ساخلانماق ايله عطري ده، تاثيري ده آرتماقدا اولوب ناخوشو هر دردو مرضدن قورتاريب، غوصه دن آزاد ائله ين ريشئيي-ختمي، كولي-بالونه، سناي-مرمه كي ، يا حببي-سلاتين، زگرگ، بئهمه ني-پيچ ايله هليله و بليله قالا، ائي واي! ... آلان اولمايا ازواي، گئده قيش، گله هم ياي، اؤته ايل، دولانا آي، ساتا بيلمه يه مومياي، ايش اولدو بو دا هايهاي! 

  ميرزه علي اكبر  سابير 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Barişnalara dair

 

Ey gül, nə əcəb silsileyi-müşki-tərin var,

Ahu nəzərin var!

Vey sərv, nə xoş can alıcı qəmzələrin var,

Həm işvələrin var!

Aldatdı cavanlarımızı nazü kirişmin,

Firuzeyi-çeşmin!

Xurmayı saçında nə bəla təlxi-bərin var,

Zəhrin, şəkərin var!

Başdan ayağa şəhd kimi safsən, ey şux,

Şəffafsan, ey şux!

Amma məkəsi-nəhl kimi niştərin var,

İncə kəmərin var.

Əbnayi-vətən vəqf eyləyir vəslinə canın,

Həm ruhi-rəvanın,

Hətta qocalardan da neçə bəxtəvərin var,

Yaxşı xəbərin var.

Etdin saçını "qufravat," vurdun üzə "rumyan" --

Cövlan elə, cövlan!

Bir ev nə münasib sənə, hər evdə yerin var,

Hər yerdə ərin var.

Ancaq demə tacirlərə eşqin əsər etdi,

Divanəsər etdi.

Amillərə tüccardan artıq əsərin var,

Fəthin, zəfərin var.

Məktəblilər içrə deyil az söhbəti-ruyin,

Keyfiyyəti-muyin.

Dərsi-qəmi-eşqin oxuyan min nəfərin var,

Aşiftələrin var.

Qafqazlı müsəlmanlar edərsə səni qaib,

Fikr etmə əcaib.

İranlı müsəlmanları tək əbdi-dərin var,

Min dərbədərin var.

Xud sanma ki, meyxanədə çoxdur sənə üşşaq,

Didarına müştaq.

Məsciddə dəxi bir neçə xuninciyərin var,

Şuridəsərin var.

Bilməm nə füsun eylədin, ey fitneyi-əyyam,

Uydu sənə islam?!

Hər şəhrdə, hər bəldədə bəs cansüpərin var,

Dildadələrin var.

Aşiq arayıb aləmi seyr eylədin amma,

Xeyr eylədin amma,

Bir zövci-həlal ilə dolaşsan zərərin var,

Xovfin, xətərin var.

Hər xami-təmə aşiq ilə ülfətin olmaz,

Ünsiyyətin olmaz;

Varın yox edən sərxoşa əvvəl nəzərin var,

Sonra həzərin var.

Gövhər saçılır, zər saçılır yar yolunda,

Dildar yolunda.

Ey bəhr, sanırsan sənin ancaq gühərin var?

Veykan, zərin var?

Hop-hop, demə bixud ki, mən uydum о nigarə,

Bax əhli-diyarə.

Ey qafil, özündən sənin ancaq xəbərin var!

Xunabi-tərin var,

Dərdin, kədərin var,

Çox dərdi-sərin var,

Bu köhnə başında

Tazə xəbərin var.

 

Millət belə batdı,

Ümmət ilə yatdı.

Xud, söylə, ay axmaq?

Daşı kim oyatdı?

Dinmə, xətərin var!

Mirzə ələkbər sabir

  باريشنالارا داير 

  ائي گول، نه عجب سيلسيلئيي-موشكي-ترين وار، 

  آهو نظرين وار!  

  وئي سرو، نه خوش جان آليجي قمزه لرين وار، 

  هم عيشوه لرين وار!  

  آلداتدي جاوانلاريميزي نازو كيريشمين، 

  فيروزئيي-چئشمين!  

  خورمايي ساچيندا نه بلا تلخي-برين وار، 

  زهرين، شكرين وار!  

  باشدان آياغا شهد كيمي صافسن، ائي شوخ، 

  شففافسان، ائي شوخ!  

  آما مكه سي-نهل كيمي نيشترين وار، 

  اينجه كمرين وار.  

  ابنايي-وطن وقف ائيله يير وصلينه جانين، 

  هم روحي-روانين، 

  حتّي قوجالاردان دا نئچه بختورين وار، 

  ياخشي خبرين وار. 

  ائتدين ساچيني  " قوفراوات، "  ووردون اوزه  " روميان "  -- 

  جؤولان ائله، جؤولان!  

  بير ائو نه موناسيب سنه، هر ائوده يئرين وار، 

  هر يئرده ارين وار.  

  آنجاق دئمه تاجيرلره عشقين اثر ائتدي، 

  ديوانسر ائتدي.  

  عاميللره توججاردان آرتيق اثرين وار، 

  فتحين، ظفرين وار.  

  مكتبليلر ايچره دئييل آز صؤحبتي-رويين، 

  كئيفيتي-مويين.  

  درسي-قه مي-عشقين اوخويان مين نفرين وار، 

  آشيفته لرين وار.  

  قافقازلي موسلمانلار ائدرسه سني قايب، 

  فيكر ائتمه اجايب.  

  ايرانلي موسلمانلاري تك ابدي-درين وار، 

  مين دربه دهرين وار.  

  خود سانما كي، مئيخانه ده چوخدور سنه اوششاق، 

  ديدارينا موشتاق. 

  مسجيدده دخي بير نئچه خونينجييرين وار، 

  شوريدسرين وار.  

  بيلمم نه فوسون ائيله دين، ائي فيتنئيي-اَييام، 

  اويدو سنه ايسلام؟!  

  هر شهرده، هر بلده ده بس جانسوپرين وار، 

  ديلداده لرين وار.  

  عاشيق آراييب عالمي سئير ائيله دين آما، 

  خئير ائيله دين آما،  

  بير زؤوجي-هلال ايله دولاشسان ضررين وار، 

  خووفين، خطرين وار.  

  هر خامي-تمه عاشيق ايله اولفتين اولماز، 

  اونسيتين اولماز؛  

  وارين يوخ ائدن سرخوشا اول نظرين وار، 

  سونرا هزرين وار.  

  گؤوهر ساچيلير، زر ساچيلير يار يولوندا، 

  ديلدار يولوندا.  

  ائي بحر، سانيرسان سنين آنجاق گوهرين وار؟ 

  وئي كان، زرين وار؟  

  هوپ-هوپ، دئمه بيخود كي، من اويدوم او نيگاره، 

  باخ اهلي-ديياره.  

  ائي قافيل، اؤزوندن سنين آنجاق خبرين وار! 

  خونابي-ترين وار، 

  دردين، كدرين وار، 

  چوخ دردي-سرين وار، 

  بو كؤهنه باشيندا 

  تازه خبرين وار. 

   

  ميلت بئله باتدي،  

  اوممت ايله ياتدي.  

  خود، سؤيله، آي آخماق؟  

  داشي كيم اوياتدي؟  

  دينمه، خطرين وار! 

  ميرزه علي اكبر  سابير 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Bakida verilən "həqaiq" jurnalinin 3-cü nömrəsində külliyati

Sədidən nəqlən dərc edilmiş bir qəzələ nəzirə

 

 

 

 

Təni-adəmi şərifəst benani-adəmiyyət

Nə həmin kəmalü fəzləst nişani-adəmiyyət

Əgər adəmi benitqəstü və beləhnü sovfi-dilkəş

Çe miyanəyi-qramafon, çe miyani-adəmiyyət

Xüruşü pilov fisincan, xung abi-qəndü fincan

Heyvan xəbər nədarəd zixxəvni-adəmiyyət

Betəbiət adəmi şo peyi səfk xuni-ixvan

Rəgü xuni adəmixur bedəhani-adəmiyyət

Əgər in dərəndə xun nəbəvəd çe san təvan kərd

Həmə əmri-cindəbazi bezəbani-adəmiyyət

Güzərani fələ didi ... Tu sual kon, ziqeyrət

Bedər ay ta bini-güzərani-adəmiyyət.

Mirzə ələkbər sabir

باكيدا وئريلن  " حاقايق "  ژورنالينين 3-جو نؤمرسينده كولليياتي

سديدن نقلن درج ائديلميش بير قزله نذيره

تن -آدمي شريفست به نان -آدميت

نه همين كمال و فضلست نشاني-آدميت

اگر آدمي به نطقست و و به لهن و صووفي-ديلكش

چئ مييانگي-قرامافون، چئ ميياني-آدميت

خوروشو پيلوو فيسينجان، خونگ آبي-قندو فينجان

هئيوان خبر ندارد زيخخوني-آدميت

بئتبيت آده مي شو پئيي سفك خوني-ايخوان

رگو خوني آدميخور بئدهاني-آدميت

اگر اين درنده خون نبود چئ سان توان كرد

همه امري-جيندبازي بئزباني-آدميت

گوزراني فله ديدي ... تو سوال كون، زيقئيرت

بئدر آي تا بيني-گوزراني-آدميت.

ميرزه علي اكبر  سابير

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Bakida bir kənddə mühavirə

 

Kəndli:

 

-- Denilir, elm oxuyun, sözləri hər anda bizə,

Bunu təsdiq ediyor ayeyi-quran da bizə,

 

Axund:

 

-- Hansı qurandır о ki, onda yazılmış bu xəbər?

Şiə mollası yazan türkicə quransa əgər,

Mən onun yazdığı qurana yavıq durmayıram,

Maşa ilə yapışıb, əl də belə vurmayıram.

 

Kəndli:

-- Xub, buyur sünni yazan bir neçə təfsiri oxu,

Elmin icabı üçün ondakı təqdiri oxu!

 

Axund:

-- Ox, apar bir yana at sünni yazan təfsiri!

Başına dəysin onun tərcüməsi, təhriri!

Bizlərə molla filankəs yazan asar gərək!

Biz olaq ondakı məzmunə xəbərdar gərək!

 

Kəndli:

-- О yazıb: yer öküzün buynuzu üstündə durur,

Biz gərəkdir inanaq ki, kişi boylə buyurur?!

 

Axund:

 

-- Buna şübhən də var?

 

Kəndli:

 

-- Əlbəttə, inanmam bu sözə!

Axund:

 

-- Nələtulla, a gavur, şəkk ediyorsan öküzə?!

Mirzə ələkbər sabir

 

باكيدا بير كندده موحاويره

 

كندلي:

-- دئنيلير، عئلم اوخويون، سؤزلري هر آندا بيزه،

بونو تصديق ائدييور آيئيي-قوران دا بيزه،

آخوند:

-- هانسي قوراندير او كي، اوندا يازيلميش بو خبر؟

شيعه موللاسي يازان توركيجه قورانسا اگر،

من اونون يازديغي قورانا ياويق دورماييرام،

ماشا ايله ياپيشيب، ال ده بئله وورماييرام.

كندلي:

-- خوب، بويور سونني يازان بير نئچه تفسيري اوخو،

علمين ايجابي اوچون اونداكي تقديري اوخو!

آخوند:

-- اوخ، آپار بير يانا آت سونني يازان تفسيري!

باشينا ده يسين اونون ترجومه سي، تحريري!

بيزلره موللا فيلانكس يازان آثار گرك!

بيز اولاق اونداكي مضمونه خبردار گرك!

كندلي:

-- او يازيب: يئر اؤكوزون بوينوزو اوستونده دورور،

بيز گركدير ايناناق كي، كيشي بويله بويورور؟!

آخوند:

-- بونا شوبهن ده وار؟

كندلي:

-- البتته، اينانمام بو سؤزه!

آخوند:

-- نعلت وللا، آ گاوور، شكك ائدييورسان اؤكوزه؟!

ميرزه علي اكبر  صابير

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Baki pəhləvanlarina

 

Könlüm bulanır küçədə cövlanını görcək,

Nitqim tutulur hərzəvü hədyanını görcək.

 

Canım üzülür əldəki qalxanına baxcaq,

Qəlbim alışır beldəki patranını görcək.

 

Baxdıqca revolverinə əndamım olur süst,

Bağrım yarılır xəncəri-bürranını görcək.

 

Təfriq edəməm: məstmi, hüşyarmısan sən,--

Məstanərəviş, məşyi-pərişanını görcək.

 

Düşdün lotuluq məşqinə, islama uyuşma,

Öldür nerədə olsa müsəlmanını görcək.

 

Qoy börkünü kəc qaşının üstündə, fırılda

Kəndin kimi bir lotiyi-meydanını görcək.

 

Məst ol gecə-gündüz, nə bilim, yat nerələrdə,

Yum gözlərini xaneyi-viranını görcək.

 

Əmrədlər ilə keyfıni çək bağda, çəməndə,

Bir baxma da ətfali-ciyərqanını görcək.

 

Gah "iskoroxod" çəkmə, gəhi gey "lakoronni",

Vellən gecə-gündüzdə xuramanını görcək,

 

Var-yoxunu sərf eylə barişnalara, ancaq

Söy həmsəri-məzlumeyi-nalanını görcək.

 

Gül, gül ki, cavansan,

Əyyaşi-cahansan,

Sərxoşlara cansan!

Vaxta ki, qocaldın,

Rişi döşə saldın,

Pis günlərə qaldın

Onda biləcəksən!....

Mirzə ələkbər sabir

باكي پهلوانلارينا

كؤنلوم بولانير كوچه ده جؤولانيني گؤرجك،

نيطقيم توتولور هرزوو هذيانيني گؤرجك.

 

جانيم اوزولور الده كي  قالخانينا باخجاق،

قلبيم آليشير بئلده كي  پاترانيني گؤرجك.

 

باخديقجا رئوولوئرينه انداميم اولور سوست،

باغريم ياريلير خنجري-بوررانيني گؤرجك.

 

تفريق ائدمم: مستمي، هوشيارميسان سن،--

مستان رويش، مشيي-پريشانيني گؤرجك.

 

دوشدون لوتولوق مشقينه، ايسلاما اويوشما،

اؤلدور نئره ده اولسا موسلمانيني گؤرجك.

 

قوي بؤركونو كج قاشي نين اوستونده، فيريلدا

كندين كيمي بير لوتيگي-مئيدانيني گؤرجك.

 

مست اول گئجه-گوندوز، نه بيليم، يات نئره لرده،

يوم گؤزلريني خانئيي-ويرانيني گؤرجك.

 

امردلر ايله كئيفيني چك باغدا، چمنده،

بير باخما دا اطفالي-جييه رقانيني گؤرجك.

 

گاه  " ايسكوروخود "  چكمه، گهي گئي  " لاكورونني " ،

وئللن گئجه-گوندوزده خورامانيني گؤرجك،

 

وار-يوخونو صرف ائيله باريشنالارا، آنجاق

سؤي همسري-مظلومئيي-نالانيني گؤرجك.

 

گول، گول كي، جاوانسان،

عياشي-جاهانسان،

سرخوشلارا جانسان!

واختا كي، قوجالدين،

ريشي دؤشه سالدين،

پيس گونلره قالدين

اوندا بيله جكسن!....

ميرزه علي اكبر  صابير

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Baki fələlərinə

 

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Olmaz bu ki, hər əmrə dəxalət edə fələ,

Dövlətli olan yerdə cəsarət edə fələ,

Asudə nəfəs çəkməyə halət edə fələ,

Yainki hüquq üstə ədavət edə fələ;

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Fələ! Mənə bir söylə, nədən hörmətin olsun?

Axır nə səbəb söz deməyə qüdrətin olsun?

Əl çək, bala, dövlətlilərə xidmətin olsun,

Az-çox sənə verdiklərinə minnətin olsun!

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Dövlətli, amandır, özünü salma bəlayə,

Fələ sözü həqq olsa da, baxma о sədayə,

Yol vermə nəfəs çəkməyə hərgiz füqərayə,

Öz şənini puç eyləmə hər bisərü payə!

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Aldanma, fəqirin olamaz əqli, zəkası,

Çün yoxdur onun sən kimi pakizə libası,

Yox sərvəti, yox dövləti, yox şalı, əbası,

Var köhnə çuxası, dəxi bir təkcə qəbası;

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Istərsən əgər olmağa asudə cahanda,

Та olmayasan qəmlərə aludə cahanda --

Fələ üzünə baxma bu bihudə cahanda,

Öz fikrini çək, ol dəxi fərsudə cahanda;

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

 

Gör millətinin dərdini, axtarma dəvasın,

Əl çəkmə yetimin başına, kəsmə sədasın,

Zinhar qoyub dəhrdə bir xeyr binasın

Yad eyləmə, şad eyləmə millət füqərasın....

Bu çərxi-fələk tərsinə dövran edir imdi,

Fələ də özün daxili-insan edir imdi.

Mirzə ələkbər sabir

باكي فحله له رينه

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فحله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

اولماز بو كي، هر امره دخالت ائده فله،

دؤولتلي اولان يئرده جسارت ائده فله،

آسوده نفس چكمه يه حالت ائده فله،

ياينكي جوقوق اوسته عداوت ائده فله؛

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فجله  اؤزوني داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

فحله! منه بير سؤيله، ندن حؤرمتين اولسون؟

آخير نه سبب سؤز دئمه يه قودرتين اولسون؟

ال چك، بالا، دؤولتليلره خيدمتين اولسون،

آز-چوخ سنه وئرديكلرينه ميننتين اولسون!

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

دؤولتلي، آماندير، اؤزونو سالما بلايه،

فحله سؤزو حاقق اولسا دا، باخما او صدايه،

يول وئرمه نفس چكمه يه هرگيز فوقرايه،

اؤز شانيني پوچ ائيله مه هر بيسرو پايه!

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

آلدانما، فقيرين اولاماز اقلي، ذكاسي،

چون يوخدور اونون سن كيمي پاكيزه ليباسي،

يوخ سروتي، يوخ دؤولتي، يوخ شالي، اباسي،

وار كؤهنه چوخاسي، دخي بير تكجه قباسي؛

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فحله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

ايسترسن اگر اولماغا آسوده جاهاندا،

تا اولماياسان قملره آلوده جاهاندا --

فحله اوزونه باخما بو بيهوده جاهاندا،

اؤز فيكريني چك، اول دخي فرسوده جاهاندا؛

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

 

گؤر ميلتي نين درديني، آختارما دواسين،

ال چكمه يئتيمين باشينا، كسمه صداصين،

زينهار قويوب دهرده بير خئير بيناسين

ياد ائيله مه، شاد ائيله مه ميلت فوقراسين....

بو چرخي-فلك ترسينه دؤوران ائدير ايمدي،

فله ده اؤزون داخيلي-اينسان ائدير ايمدي.

ميرزه علي اكبر  سابير

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

ay can! ay can!

 

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

xalqın canı qurtardı töhmətdən, ay can, ay can!....

 

qıl yaymayırdı əsla zalımların gözündən,

rüsvay idik cahanda məlunların sözündən,

ax, ax! nə yaxşı oldu, iş düşdü öz-özündən,

əlləşməmiş qutardıq zəhmətdən, ay can, ay can!....

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

 

badi-səba, apar ver, molla qəvama müjdə,

yazsın, de, lənkəranda molla səlama müjdə,

söylə, о da yetirsin cümlə əvama müjdə;

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

munbərdə rəqsə gəlsin behcətdən, ay can, ay can!....

 

ərz et bəşarət ilə qafqaydakı vücudə:

jurnal, qəzet qapandı, durma, yıxıl sücudə,

hər nə bilirsən eylə qeybətdə, rübərüdə,

yazmaz dəxi yazanlar bidətdən, ay can, ay can!....

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

 

get qübbəyə səlam et molla hacı babayə,

söylə tutuldu cumlə jurnal, qəzet vəbayə,

mömün müridlər ilə dur qoş səda-sədayə,

ümmətlərin yığılsın hər kətdən, ay can, ay can!....

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

 

yatdı qəzet yazanlar, fursət dəxi sizindir,

qarşıda var orucluq, söhbət dəxi sizindir,

məsciddə mənbər üzrə lənət dəxi sizindir,

ayrılmayın ölüncə lənətdən, ay can, ay can!....

düşdü bütün qəzetlər qiymətdən, ay can, ay can!....

mirzə ələkbər sabir

  آي جان! آي جان! 

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

  خالقين جاني قورتاردي تؤهمتدن، آي جان، آي جان!.... 

   

  قيل يايماييردي اصلا زاليملارين گؤزوندن،  

  روسواي ايديك جاهاندا ملعونلارين سؤزوندن،  

  آخ، آخ! نه ياخشي اولدو، ايش دوشدو اؤز-اؤزوندن، 

  اللشمه ميش قوتارديق زحمتدن، آي جان، آي جان!.... 

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

   

  بادي-صبا، آپار وئر، موللا قواما موژده،  

  يازسين، دئ، لعنكراندا موللا سلاما موژده،  

  سؤيله، او دا يئتيرسين جومله عواما موژده؛ 

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

  مونبرده رقصه گلسين بئهجتدن، آي جان، آي جان!.... 

   

  عرض ائت بشارت ايله قافقازداكي ووجوده  

  ژورنال، قزئت قاپاندي، دورما، ييخيل سوجوده،  

  هر نه بيليرسن ائيله قئيبتده، روبروده، 

  يازماز دخي يازانلار بيدتدن، آي جان، آي جان!.... 

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

   

  گئت قوببه يه سلام ائت موللا حاجي بابايه،  

  سؤيله توتولدو جومله ژورنال، قزئت وبايه، 

  مؤمون موريدلر ايله دور قوش صدا-صدايه، 

  اوممتلرين ييغيلسين هر كتدن، آي جان، آي جان!.... 

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

   

  ياتدي قزئت يازانلار، فورصت دخي سيزيندير،  

  قارشيدا وار اوروجلوق، صؤحبت دخي سيزيندير،  

  مسجيدده منبر اوزره لعنت دخي سيزيندير، 

  آيريلمايين اؤلونجه لعنتدن، آي جان، آي جان!....  

  دوشدو بوتون قزئتلر قييمتدن، آي جان، آي جان!.... 

  ميرزه علي اكبر  سابير 

 

 

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi,
Onda ki, övladi-vətən xam idi!
Öz həqi-məşruni bilməzdi el,
Çöhreyi-hürriyətə gülməzdi el,
Gözlərini bir kərə silməzdi el,
Qəztəyə, jurnalə əyilməzdi el,
Daim eşitdikləri övham idi,
Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!
Ölkədə bunca yox idi eybcu,
Neyləridiksə görünürdü niku,
Xəlqdə didarımızə arizu,
Bizdə var idi nə gözəl abiru,
Hörmətimiz vacibi-islam idi,
Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!
Millətə çatdıqca qəm, əyyaş idik,
Hakimə yar, amirə qardaş idik,
Qibleyi-taətgəhi-ovbaş idik,
Harda aş olsaydı, ora baş idik,
 Hər gecə, hər gün bizə bayram idi,
Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!

Gərçi riya idi bütün karımız,
Kar ilə bərək idi kirdarımız,
Leyk həman var idi miqdarımız,
Höccət idi hər kəsə gövtarımız,
 Xəlqin işi bizlərə ikram idi,
Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!
Eybimizi çulğalamışdı əba,
Hər nə gəlirdi boşalırdı qaba,
Kim nə qanırdı, - nədi zöhdü riya?
Naxoşa xaki-dərimizdən şəfa,
Söməəmiz kəbeyi-ehram idi,
  Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!
Bizlər idik xəlqin inandıqları,
Piri-hidayət deyə qandıqları,
Nur görürlərdi qarandıqları,
Bizdə idi cümlə qazandıqları,
Kim bize pul vermese bednam idi,
 Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi!
Indi adamlar deyəsən cindilər,
Cin nədi, şeytan kimi bidindilər,
Lap bizi ovsarladılar, mindilər,
Ay keçən əyyam, olasan indilər!..
Onda ki, övladi-vətən xam idi!
Ax!.. necə kef çəkməli əyyam idi

Mirzə ələkbər sabir

آخ نئجه كئف چكمه لي ايم ايدي
اوندا كي اولاد وطن خام ايدي!

اوز حق مشروعيني بيلمزدي ائل
چهره ي حريته گولمزدي ائل
گوزلريني بير كره سيلمزدي ائل
غزته يه، ژورناله اييلمزدي ائل

دائم ائشيتديكلري اوهام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايم ايدي!

اولكه ده بونجا يوخ ايدي عيب جو
نئيلرديگه گورونوردي نكو
خلق ده ديداريميزه آرزو
بيزده وارايدي نه گوزل آبرو

حرمتيميز واجب اسلام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي!

ميللته چاتديقجا غم عياش ايديق
حاكمه يار، آمره قارداش ايديق
قبله ي طاعتگه اوباش ايديق
هاردا باش اولسايدي اورا باش ايديق

هر گئجه، هر گون بيزه بايرام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي!
گرچه ريا ايدي بوتون كاريميز
كاريله برعكس ايدي كرداريميز
ليك همان وارايدي مقداريميز
حجت ايدي هر كسه گفتاريميز
خلقين ايشي بيزلره اكرام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي!

عيبيميزي چولغالاميشدي عبا
هر نه گليردي بوشاليردي قابا
كيم نه قانيردي نه دي زهد و ريا
ناخوشه خاك دريميزدن شفا
صومعه ميز كعبه ي احرام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي!

بيزلرايديق خلقين اينانديقلاري
پير هدايت دئيه قانديقلاري
نور گورولردي قارانليقلاري
بيزده ايدي جمله قازانديقلاري

كيم بيزه پول وئرمه سه بدنام ايدي
آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي!

ايندي آداملار دئيه سن جن ديلر
جن نه دي شيطان كيمي بي دينديلر
لاپ بيزي اوسارلاديلار مينديلر
آي گئچن ايام اولاسان اينديلر

وندا كي اولاد وطن خام ايدي

آخ نئجه كئف چكمه لي ايام ايدي

ميرزا علي اكبر صابر

 

دوشنبه 31 مرداد 1390ده گؤنده ریلیب
بؤلوم | ميرزه علي اكبر صابير MİRZƏƏLƏKBƏR       یازار :  ARAZ

amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....

Az zamanda nə sərəncam etdi?! Amma, millət a!....

Öz gücün hər qövmə ifham etdi?! Amma, millət a!....

Varlığın mərdanəelametdi?! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!..

 

Basdı, keçdi əhli-İran qatladı hər milləti,

Bildi qədrin, aldı haqqın, qovzadı milliyyəti,

Aldığı məşrutəni parlatdı parlaq qeyrəti,

Əhsənüllah, himməti-tam etdi?! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....

 

İş başında əyləşən kəslər xəyanətdən səva,

Vay, yanıldım, qoy deyim, hə, lap sədaqətdən səva

Etməz oldu bir nəfər olsun da xidmətdən səva,

Var-yoxun həp bəzli-islam etdi! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi! Amma, millət a!....

 

Əql heyrandır ki, saysin bir-bir əhrarın işin,

Qanmaq olmur, anlamaq olmur Sipəhdarın işin,

Yefremin, ya Bağırın, yainki Səttarın işin,

Mərhəbalar! Vəh, nə əncam etdi! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....

 

Eyləsin Səttarü Bağır başqa bir iyma, neçin?

Ya hökumət eyləsin əhrarlə dəva, neçin?

Qanmıram, əlqissə, sərdari-Bahadir ya neçin

Bağırı təslim Səmsam etdi?! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....

Get, daha ol arxayın, yat, eyləmə sərsəm, kişi!

Parladı, meydana çıxdı millət, etmə qəm, kişi!

Qoy bizi təqdir edib də söyləsin aləm, kişi,

İktisabi-izzəti-nam etdi! Amma, millət a!....

Moldayı, gördün nə iqdam etdi?! Amma, millət a!....

Mirzə ələkbər sabir

آما، ميلت آ!....

مولادايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

آز زاماندا نه سرنجام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

اؤز گوجون هر قؤومه ايفهام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

وارليغين مردانه اعلام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

مولادايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!..

 

باسدي، كئچدي اهلي-ايران قاتلادي هر ميلتي،

بيلدي قدرين، آلدي حاقين، قووزادي ميلليتي،

آلديغي مشروطه ني پارلاتدي پارلاق غئيرتي،

احسنوللاه، هيممتي-تام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

مولدايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

 

ايش باشيندا اَيلشن كسلر خيانتدن سوا،

واي، يانيلديم، قوي دئييم، هه، لاپ صداقتدن سوا

ائتمز اولدو بير نفر اولسون دا خيدمتدن سوا،

وار-يوخون هپ بذلي-ايسلام ائتدي! آما، ميلت آ!....

مولدايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي! آما، ميلت آ!....

 

عقل هئيراندير كي، سايسين بير-بير احرارين ايشين،

قانماق اولمور، آنلاماق اولمور سيپه دارين ايشين،

يئفرئمين، يا باغيرين، ياينكي ستتارين ايشين،

مرحبالار! وه، نه انجام ائتدي! آما، ميلت آ!....

مولادايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

 

ائيله سين ستتارو باغير باشقا بير اييما، نئچين؟

يا حؤكومت ائيله سين احرارله دوا، نئچين؟

قانميرام، القيصصه، سرداري-باهادير يا نئچين

باغيري تسليم صمصام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

مولدايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

 

گئت، داها اول آرخايين، يات، ائيله مه سرسم، كيشي!

پارلادي، مئيدانا چيخدي ميلت، ائتمه قم، كيشي!

قوي بيزي تقدير ائديب ده سؤيله سين عالم، كيشي،

ايكتيسابي-ايززتي-نام ائتدي! آما، ميلت آ!....

مولدايي، گؤردون نه ايقدام ائتدي؟! آما، ميلت آ!....

ميرزه علي اكبر  سابير